Pijnbestrijding 2017-02-17T11:36:03+00:00
ik wil me graag aanmelden

PIJNBESTRIJDING

Bevallen doet pijn. Weinig vrouwen zullen opkijken van deze uitspraak. Zij weten dat pijn bij een bevalling hoort en een normaal verschijnsel is. Bijna alle vrouwen ervaren de ontsluitingsweeën – samentrekkingen van de baarmoeder die ervoor zorgen dat de baarmoedermond zich opent – als pijnlijk. Datzelfde geldt voor de uitdrijvingsweeën, die samen met het persen ervoor zorgen dat het kind geboren wordt.
De duur en de ernst van de pijn tijdens een bevalling wisselen. Meestal neemt de pijn toe naarmate de ontsluiting vordert. De pijn is voornamelijk onder in de buik aanwezig en wordt soms als rugpijn gevoeld. Ook de pijn tijdens het persen verschilt: soms is het een opluchting om mee te mogen persen, soms doet persen juist het meeste pijn.
Ademhalings- en ontspanningsoefeningen kunnen helpen de weeën op te vangen. Dit kun je al tijdens de zwangerschap in verschillende cursussen leren. Door geconcentreerd weeën ‘weg te zuchten’, kom je in een ritme waarbij het lichaam zelf stoffen aanmaakt die een pijnstillend effect hebben: endorfinen. Deze endorfinen zorgen ervoor dat de pijn te verdragen is.
Toch komt het regelmatig voor dat vrouwen de pijn onverdraaglijk vinden. Uitputting, angst of spanning kunnen een rol spelen. Een warme douche of een warm bad, massage of een andere houding kan dan helpen, maar toch kan de pijn soms onverdraaglijk zijn. Om de vicieuze cirkel van pijn en niet kunnen ontspannen te doorbreken, kan de pijn met medicijnen worden onderdrukt.
Bij een normaal verlopende, vlotte bevalling is pijnstilling eigenlijk nooit nodig. Immers, op het moment dat je ‘het niet meer ziet zitten’, ben je vaak aan het laatste stuk van de bevalling toe: de uitdrijving. Bij de uitdrijving hebben we jou erg hard nodig om mee te persen op geleide van de persweeën. Hierbij moet je volledig geconcentreerd zijn en zeker niet verdoofd of suf door pijnstilling van welke aard dan ook.
Bij een bevalling die niet vlot en soepel verloopt, kan pijnstilling een prima middel zijn om de baring toch tot een goed einde te brengen. Echter, op het moment dat je aangeeft dat je pijnstilling wenst, zullen wij de zorg overdragen aan de gynaecoloog. Daarom kan pijnstilling niet thuis gegeven worden. Er zal eerst een halfuur een hartfilmpje van de baby gemaakt worden, zodat de gynaecoloog kan inschatten of het verantwoord is om pijnstilling te gaan starten.
Er zijn twee mogelijkheden wat medicinale pijnstilling betreft die min of meer zonder risico voor moeder en kind gegeven kunnen worden. Tot de 6 centimeter ontsluiting zal een ruggenprik de meest voor de hand liggende keus zijn. Vanaf 6 centimeter is het morfinepompje ook een mogelijkheid. De gynaecoloog beslist welke pijnstilling als beste optie beschouwd wordt tijdens jouw bevalling.

Ruggenprik
De meest effectieve vorm van pijnbestrijding tijdens de bevalling is de ruggenprik (epidurale anesthesie). De ruggenprik is in principe continu toepasbaar, zowel tijdens de ontsluiting als tijdens het persen. Soms wordt tijdens het persen de hoeveelheid pijnstilling verminderd of stopgezet om het actief meepersen te bevorderen. Hierdoor is het mogelijk dat je tijdens het persen weer enige pijn voelt. Er is uitgebreide bewaking van jou en het kind nodig. Je krijgt in ieder geval een infuus, een bloeddrukband, een katheter in de rug die meestal ook op een infuuspomp is aangesloten, vrijwel altijd CTG-bewaking door middel van een elektrode op het hoofd van je kind, een drukkatheter in de baarmoeder om weeën te registreren en een blaaskatheter. Je moet in bed blijven en kunt tijdens de bevalling dus niet meer rondlopen. De kans op ernstige complicaties is zeer gering. Soms kunnen vervelende bijwerkingen optreden die niet ernstig zijn: bloeddrukdaling, hoofdpijn, krachtverlies in de benen, jeuk, verminderde blaasfunctie. Deze klachten zijn goed behandelbaar en van tijdelijke aard.
Behalve mogelijke bijwerkingen, heeft een ruggenprik heeft ook nadelen. De duur van de bevalling is langer en er is een verhoogde kans op een kunstverlossing. Bovendien kunnen wij de bevalling niet meer begeleiden. Bij ongeveer 5% van de vrouwen is het pijnstillende effect onvoldoende.

Remifentanil
Remifentanil is een betrekkelijk nieuwe methode van pijnstilling. Het wordt meestal gebruikt vanaf zo’n 6 centimeter ontsluiting. Dit medicijn wordt door middel van een infuus direct in de bloedbaan gebracht. Jij, als barende, kunt zelf bepalen hoeveel pijnstilling je wilt krijgen. Dit medicijn wordt namelijk met behulp van een speciaal pompje toegediend, zodra jij een druk op de knop geeft. Het voordeel van dit middel is dat het direct, maar ook kort werkt. Na negen minuten, nadat je voor het laatst op de knop van het pompje hebt gedrukt, is het medicijn al weer uit de moederlijke circulatie verdwenen. De toediening van het medicijn wordt hierdoor veel meer controleerbaar.
Het effect van remifentanil is altijd minder pijnstillend dan van een ruggenprik. Remifentanil kan van invloed zijn op de ademhaling en daarom ook op de hoeveelheid zuurstof in jouw bloed. Het zuurstofgehalte in jouw bloed wordt dan ook gecontroleerd via een apparaatje op je vinger. Ook wordt de hartslag van de baby middels een hartfilmpje continu geregistreerd. Remifentanil wordt dan ook alleen in het ziekenhuis gegeven. Wij kunnen je bevalling dan dus niet meer begeleiden. Als je eenmaal het infuus hebt gekregen, mag je niet meer rondlopen, omdat je ook suffer wordt door de morfineachtige stof.

Wil je meer informatie over pijnbestrijding? Vraag dan naar onze uitgebreide folder tijdens het spreekuur.
Ook is het mogelijk om de voorlichtingsavond in het TweeSteden ziekenhuis bij te wonen. Tijdens deze avond zal er uitgebreide informatie gegeven worden over de bevalling. Informatie over pijnbestrijding zal worden gegeven door een anesthesist.